Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai cho biết ông tỏ ra thất vọng khi một số quốc gia chưa sẵn sàng tham gia liên minh do Washington dẫn dắt nhằm hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Phát biểu trước báo giới, ông Trump nói mức độ ủng hộ từ các đồng minh hiện khá khác nhau. Một số nước tỏ ra sẵn sàng tham gia, nhưng cũng có những quốc gia còn do dự, thậm chí có thể đứng ngoài liên minh, dù theo ông Mỹ đã bảo vệ an ninh cho họ suốt nhiều thập kỷ với chi phí lên tới hàng chục tỷ USD.

Chính quyền Mỹ hiện đang gia tăng sức ép để các đồng minh triển khai lực lượng quân sự nhằm khôi phục dòng chảy dầu mỏ qua eo Hormuz. Lưu lượng tàu chở dầu đi qua khu vực này đã giảm mạnh sau các cuộc tấn công từ phía Iran, tạo ra một trong những cú gián đoạn nguồn cung đáng kể nhất trên thị trường năng lượng. Giá dầu vì thế đã tăng khoảng 40% kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các đòn tấn công vào Iran hai tuần trước.

Dù chưa công bố danh sách cụ thể các quốc gia tham gia, ông Trump cho biết nhiều nước đã bày tỏ ý định hỗ trợ và Nhà Trắng sẽ sớm đưa ra thông báo chính thức.

Trong số các đồng minh châu Âu, Anh được cho là vẫn khá thận trọng. Ông Trump tiết lộ Thủ tướng Keir Starmer chưa sẵn sàng điều hai tàu sân bay tới khu vực theo đề nghị của Mỹ. Tuy vậy, ông tin rằng London cuối cùng sẽ tham gia, đồng thời nhấn mạnh các đồng minh nên thể hiện sự ủng hộ rõ ràng hơn, nhất là khi Mỹ đã đảm bảo an ninh cho họ trong khuôn khổ NATO.

Về phía Anh, Thủ tướng Starmer cho biết London đang phối hợp với các đối tác để nhanh chóng khôi phục tự do hàng hải tại Vịnh Ba Tư, dù thừa nhận đây không phải nhiệm vụ đơn giản.

Ông Trump cũng tiết lộ đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về khả năng tham gia hộ tống tàu dầu và bày tỏ kỳ vọng Paris sẽ hỗ trợ. Trước đó, ông Macron cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo tự do hàng hải tại eo Hormuz, đồng thời xác nhận Pháp đã triển khai một nhóm tác chiến tàu sân bay tới Đông Địa Trung Hải trong trạng thái phòng thủ.

Trong khi đó, Đức tỏ ra thận trọng hơn. Thủ tướng Friedrich Merz cho biết Berlin sẽ không tham gia chiến dịch quân sự tại eo Hormuz, đồng thời nói rằng Đức không được tham vấn trước các hành động quân sự của Mỹ và Israel. Berlin vẫn ủng hộ việc chấm dứt chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran, nhưng không muốn trực tiếp can dự vào xung đột.

Tại châu Á, Nhật Bản cũng chưa có kế hoạch triển khai lực lượng hộ tống. Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Tokyo đang đánh giá các phương án trong khuôn khổ pháp lý hiện hành trước khi đưa ra quyết định.

Ở chiều ngược lại, phía Mỹ cũng thừa nhận năng lực triển khai chưa thể thực hiện ngay lập tức. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết Hải quân Mỹ hiện vẫn chưa sẵn sàng tiến hành nhiệm vụ hộ tống trong ngắn hạn, do nhiều nguồn lực quân sự đang tập trung vào việc làm suy yếu năng lực tấn công của Iran.