Xuất khẩu dầu thô của Mỹ nhiều khả năng sẽ lập kỷ lục trong tháng 4, khi các khách hàng châu Á ráo riết tìm nguồn thay thế cho dầu Trung Đông đang bị gián đoạn vì xung đột liên quan đến Iran.

Dữ liệu từ Kpler cho thấy, khối lượng xuất khẩu có thể tăng gần một phần ba, lên khoảng 5,2 triệu thùng/ngày, so với mức 3,9 triệu thùng/ngày của tháng trước. Riêng nhu cầu từ châu Á được dự báo tăng vọt tới 82%, đạt khoảng 2,5 triệu thùng/ngày.

Một tín hiệu khá rõ là số tàu chở dầu đang hướng về Mỹ tăng đột biến. Hiện có tới 68 tàu đang trên đường, trong khi trước khi chiến sự nổ ra hôm 28/02 con số này chỉ là 24. Mức trung bình năm ngoái cũng chỉ quanh 27 tàu.
“Cả một đội tàu đang đổ về đây,” ông Matt Smith, chuyên gia của Kpler, nhận xét ngắn gọn.

Đà tăng này phần nào cho thấy vai trò ngày càng lớn của Mỹ như một “van điều tiết” trên thị trường dầu toàn cầu. Nhưng ở chiều ngược lại, nhu cầu mạnh từ châu Á cũng có thể đẩy giá dầu nội địa Mỹ đi lên, kéo theo áp lực lạm phát — một vấn đề nhạy cảm về chính trị.

Châu Á vốn phụ thuộc nặng vào nguồn dầu đi qua eo biển Hormuz. Năm 2025, khoảng 80% lượng dầu và sản phẩm dầu vận chuyển qua tuyến này được đưa tới Trung Quốc và các nước trong khu vực. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào cũng lập tức gây chấn động.

Dù thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran đã thắp lên hy vọng tuyến vận tải này sớm thông suốt trở lại, tình hình vẫn rất khó đoán. Iran thậm chí tuyên bố đóng eo biển vào ngày 08/04 sau các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.

Chỉ riêng việc gián đoạn kéo dài tại tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu cũng đủ khiến giá dầu WTI của Mỹ có lúc tăng hơn 50% trước khi hạ nhiệt nhờ thông tin đình chiến.

Thực tế, đà tăng xuất khẩu cũng góp phần đẩy giá dầu lên cao. Có thời điểm, WTI vượt 110 USD/thùng — mức cao nhất trong bốn năm — và dù đã giảm, giá vẫn cao hơn hơn 40% so với trước khi chiến sự bùng phát.

Giá nhiên liệu leo thang đang trở thành bài toán khó với Tổng thống Donald Trump. Khi quay lại Nhà Trắng năm 2025, ông từng cam kết sẽ kéo giá năng lượng xuống một nửa. Nhưng hiện tại, giá xăng ở Mỹ đã vượt 4 USD/gallon lần đầu sau 4 năm, còn dầu diesel cũng đang tiến sát mức kỷ lục 5,81 USD/gallon. Không ngạc nhiên khi gần 70% người Mỹ, theo khảo sát của Pew Research Center, tỏ ra lo ngại về chi phí tăng vì chiến tranh.

Chính quyền Mỹ đã tung ra nhiều biện pháp, như xả hơn 170 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR) và nới lỏng một số quy định môi trường để hạ nhiệt giá. Nhưng một số chuyên gia cho rằng điều này lại có thể phản tác dụng. Khi nguồn cung tăng lên, dầu Mỹ càng trở nên hấp dẫn với người mua quốc tế.

“Cố gắng hạ giá trong nước đôi khi lại khiến dầu Mỹ ‘hút hàng’ hơn trên thị trường toàn cầu,” ông Smith nói. Ông cũng lưu ý rằng lượng dầu xả từ SPR chỉ khoảng 1–1,5 triệu thùng/ngày — khá nhỏ so với mức tiêu thụ khoảng 20 triệu thùng/ngày của Mỹ, chưa kể nguồn cung từ Vùng Vịnh đang bị gián đoạn tới 10–15 triệu thùng/ngày.

Ở một diễn biến khác, nhập khẩu dầu từ Venezuela — nơi Mỹ gần đây có ảnh hưởng lớn hơn tới ngành dầu khí — cũng đang tăng. Theo bà Susan Bell của Rystad, điều này có thể giúp Mỹ đẩy thêm dầu WTI ra thị trường quốc tế. Lý do là nhiều nhà máy lọc dầu trong nước vốn thiết kế để xử lý dầu nặng từ Venezuela và Canada, nên dầu đá phiến nhẹ của Mỹ sẽ có xu hướng được xuất khẩu.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng nóng, một số chính trị gia đã bắt đầu kêu gọi hạn chế xuất khẩu dầu để ưu tiên nguồn cung trong nước. Tuy vậy, Nhà Trắng vẫn tỏ ra thận trọng, lo ngại việc này có thể gây tác dụng ngược, khiến một số sản phẩm dầu bị “ứ” lại và buộc các nhà máy lọc dầu phải giảm công suất.

Dù chưa có động thái cụ thể, nhiều chuyên gia cho rằng quan điểm này hoàn toàn có thể thay đổi nếu giá nhiên liệu tiếp tục leo thang, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 đang đến gần.

“Những gì bị bác bỏ khi giá xăng ở mức 4 USD/gallon có thể sẽ được xem xét lại nếu con số đó lên tới 6 USD,” ông Kevin Book từ ClearView Energy Partners nhận định.